Da li su to zaista različita pića?

Verovanje da su burbon i viski dve potpuno različite stvari jedna je od najčešćih zabluda u svetu žestokih pića. Istina je da je burbon zapravo specifičan stil viskija koji može da se proizvodi isključivo u Sjedinjenim Američkim Državama.

Viski je široka kategorija destilovanih pića koja se prave fermentacijom žitarica ( poput ječma, raži, pšenice ili kukuruza) i odležavaju u buradima. U SAD-u, izraz „viski“ može da se odnosi na celu globalnu kategoriju ili na bilo koji domaće proizvedeni viski koji ne spada u zakonski definisane kategorije.

“Procena je da širom sveta postoji na desetine hiljada različitih vrsta viskija, pa čak i više kategorija unutar jedne zemlje,” kaže Džon Kembel, glavni operativni direktor i majstor destiler iz destilerije Sespe Creek.

Burbon vs. Tenesi i Kentaki viski – u čemu je razlika?

Svaki stil viskija definišu različiti izbori u proizvodnji, a neki su zakonski propisani. Zemlja i država porekla, recept za žitarice, stil ukomljavanja i destilacije, vrsta i dužina sazrevanja, kao i način mešanja – svi ti faktori doprinose stvaranju različitih vrsta i stilova viskija. Iako se burbon može proizvoditi bilo gde u SAD-u, “Kentucky bourbon” mora biti destilovan i sazrevan u Kentakiju. Ova država proizvodi oko 95% svetskog burbona, zahvaljujući bogatoj tradiciji i kvalitetnoj vodi bogatoj krečnjakom. Sa druge strane da bi se deklarisao kao Tenesi viski, proces proozvodnje mora da ispunjava još jedan zahtev a to je da prodje kroz “Lincoln County proces”, što znači da se sveže destilovani alkohol filtrira kroz slojeve uglja pre nego što se stavi u burad na sazrevanje. Poseban izuzetak u zakonu napravljen je za Prichard’s destileriju koja pravi Tenesi viski koji ne prolazi kroz proces filtracije ugljem.

Glavne činjenice: Burbon vs. Viski

• Burbon mora biti proizveden u SAD-u, ali može poticati iz bilo kog dela zemlje.
• Viski može biti proizveden bilo gde u svetu.
• Burbon mora sadržati najmanje 51% kukuruza u sastavu.
• Viski se pravi od fermentisane kaše žitarica kao što su kukuruz, pšenica i ječam.
• Mora biti destilovan do najviše 80% alkohola (ABV), uliven u burad na najviše 62,5% ABV i flaširan sa najmanje 40% ABV (80 proof).
• Mora sazrevati u potpuno novim, ugljenisanim hrastovim buradima, bez dodataka boja ili aroma.

• Burbon, zbog visokog sadržaja kukuruza i novog hrastovog bureta, ima izražene note karamele, vanile i slatkoće. Viski, u zavisnosti od vrste i porekla, može imati različite ukuse – od dimljenih i zemljanih do voćnih i začinskih.

• Većina burbona se destiliše dva puta, dok se viski obično destiliše tri puta, što rezultira mekšim profilom.

• Burad korišćena za burbon se koriste samo jednom, nakon čega se često prodaju za sazrevanje drugih pića poput škotskog viskija, ruma ili tekile, prenoseći bogate arome prethodnog sadržaja.

Zašto je burbon poseban?

U poređenju s drugim stilovima viskija, proizvodnja burbona je strogo regulisana. Ako proizvođač ne poštuje propisana pravila, piće ne može biti označeno kao burbon.

Burbon je jedinstveno američki proizvod. Suprotno popularnom mišljenju, ne mora dolaziti iz Kentakija – može se praviti bilo gde u SAD-u. Ipak, ne može se proizvoditi van SAD-a.

Burbon se pravi od tzv. „mash bill“ – smeše žitarica u kojoj najmanje 51% mora biti kukuruz. Ostale žitarice mogu uključivati raž, sladni ječam i pšenicu, što omogućava destilerijama da kreiraju sopstveni ukusni profil. Mash bill koji koristi pšenicu umesto raži proizvodi tzv. “wheat bourbon”.

Zakonski propisi o jačini burbona:

• Destilovan na manje od 80% alkohola (ABV)
• Uliven u burad na najviše 62,5% ABV
• Flaširan sa najmanje 40% ABV (80 proof)

Nakon destilacije, burbon se može razblažiti vodom radi prilagođavanja jačine. Sve arome i boja moraju poticati isključivo iz prirodnih procesa – nije dozvoljeno dodavanje veštačkih boja ili aroma.

Specifičnost burbon buradi

Burbon mora da odležava u potpuno novim, ugljenisanim buradima od američkog hrasta. Ostali viskiji, poput škotskog i irskog, mogu se odležavati u korišćenim buradima – često onima u kojima su ranije bila vina, šeri ili drugi viskiji.

Burbon burad se koriste samo jednom. Nakon toga se izvoze širom sveta i koriste za sazrevanje škotskog viskija, irskog viskija, tekile, ruma i drugih pića, dodajući slojeve ukusa koji potiču iz prethodne upotrebe.

Kako starost burbona utiče na etiketu?

Ne postoji minimalno vreme odležavanja za burbon, ali ako se na etiketi navodi starost, ona mora odgovarati najmlađem viskiju u boci. Na primer, ako je burbon mešan iz buradi starih 8 i 10 godina, etiketa mora navoditi starost od 8 godina.

Ako je burbon sazrevao manje od 4 godine, proizvođač je zakonski obavezan da navede tačno trajanje sazrevanja. Da bi se nazivao „straight bourbon whiskey“, mora da sazreva najmanje dve godine.

Burbon vs. viski – završna reč

U suštini, svaki burbon je viski, ali nije svaki viski burbon. Burbon se izdvaja zahvaljujući strogo propisanim pravilima proizvodnje i sastava – što mu daje prepoznatljiv karakter i čini ga jedinstvenim američkim pićem.

Bez obzira da li preferirate klasični burbon, dimljeni škotski ili voćni irski viski – poznavanje razlika između njih pomoći će vam da još više uživate u svakom gutljaju.